จากที่ได้เข้าร่วมโครงการชีววิถีเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืนของการไฟฟ้าฝ่ายผลิต
ร่วมกับวิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยี
สุพรรณบุรี
ทำให้ได้รับองค์ความรู้ที่เป็นประโยชน์หลายอย่าง
หนึ่งในองค์ความรู้ดังกล่าวก็คือ
เรื่องของการทำอีเอ็มขยาย
ปู่ พ่อ ลูก ซึ่งต้องขอกราบขอบคุณท่านอาจารย์สมศักดิ์
เพชรปานกัน แห่งวิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยี
สุพรรณบุรีที่กรุณาถ่ายทอดองค์ความรู้นี้ให้
การทำอีเอ็มขยาย
ปู่ พ่อ ลูก
เป็นกระบวนการขยายเชื้อจุลินทรีย์ที่มีประสิทธิภาพ
ให้เพียงพอสำหรับการนำไปใช้ประโยชน์ทั้งภายในครัวเรือน
และด้านการเกษตร
โดยเริ่มต้นจากหัวเชื้ออีเอ็มเพียง
1
สามารถขยายเชื้อได้ถึง
125,000
ลิตรภายในรอบของการขยายเชื้อเพียงรอบเดียว
ขั้นตอนที่
1
เริ่มต้นจากเรามีหัวเชื้ออีเอ็ม
หรือหัวเชื้อจุลินทรีย์ที่มีประสิทธิภาพ
ซึ่งอาจจะหาซื้อในท้องตลาด
หรือหัวเชื้ออีเอ็มที่การไฟฟ้าฝ่ายผลิตจัดทำขึ้นแจกจ่ายให้เกษตรกรที่สนใจเข้าร่วมโครงการชีวิถีเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน
โดยนำหัวเชื้ออีเอ็ม 1
ลิตร กากน้ำตาล
1 ลิตร
น้ำสะอาด 50
ลิตรละลายคนให้เข้ากันในถังหมักขยายเชื้อ
โดยการขายเชื้อชุดแรกนี้จะเรียกว่า
อีเอ็มขยาย ปู่
โดยจะหมักขยายเชื้อไว้อย่างน้อย
7 วัน
ขั้นตอนที่
2
เมื่อได้อีเอ็มขยายปู่แล้ว
เราจะตักอีเอ็มขยายปู่มา
1 ลิตร
กากน้ำตาล 1
ลิตร และน้ำอีก
50
ลิตร
ละลายและคนให้เข้ากันเก็บในถังหมักอีกใบหนึ่ง
ซึ่งถังอีเอ็มขยายชุดนี้จะเรียกว่า
อีเอ็มขยาย พ่อ ปิดฝาหมักทิ้งไว้อีกอย่างน้อย
7
วันเช่นเดียวกัน
ขั้นตอนที่
3
จากนั้น
เราจะอีเอ็มขยายพ่อมา 1
ลิตร กากน้ำตาล
1 ลิตร
น้ำสะอาด 50
ลิตร
ละลายและคนส่วนผสมทั้งสามอย่างให้เข้ากัน
ปิดฝาหมักทิ้งไว้อย่างน้อย
7 วัน
อีเอ็มขยายชุดนี้จะเรียกว่า
อีเอ็มขยายลูก
การนำอีเอ็มขยายไปใช้
และการขยายเชื้อต่อเนื่อง
การนำอีเอ็มขยายไปใช้
เราจะตักเอาอีเอ็มขยายในถังลูกไปใช้จนหมดถังก่อน
จากนั้นจะเริ่มขั้นตอนที่
3 ใหม่
แต่เนื่องจากเราต้องรอการหมักขยายเชื้อของอีเอ็มลูกไปอีกอย่างน้อย
7 วัน
ซึ่งอาจจะไม่ทันใช้
ดังนั้นในขั้นตอนของการขยายเชื้ออีเอ็มลูก
อาจจะทำไว้หลายๆ ถัง
อย่างในกรณีของผู้เขียนจะทำไว้
3 ถัง
เวลานำไปใช้จะเปิดใช้ทีละถัง
เมื่ออีเอ็มขยายในถังหมด
ก็จะทำการขยายเชื้อจากอีเอ็มพ่อ
(ขั้นตอนที่
3)
ซ้ำอีกแล้วไปใช้อีเอ็มขยายในถังถัดไป
เมื่อหมดก็จะทำแบบถังก่อนหน้านี้อีก
แล้ววนกลับไปใช้อีเอ็มขยายที่ถังแรกใหม่
ซึ่งจะครบเวลาของการขยายเชื้อพอดี
ทำลักษณะเดียวกันนี้ไปจนกว่าอีเอ็มขยายพ่อจะหมด
ก็จะกลับไปดำเนินการในขั้นที่
2
คือทำอีเอ็มขยายพ่อใหม่
ทำเช่นนี้จนกว่าอีเอ็มขยายปู่จะหมด
ก็จะต้องไปหาหัวเชื้ออีเอ็มมาเริ่มทำการขยายในขั้นตอนที่
1
อีเอ็มขยายที่ทำตามกระบวนการข้างต้น
ควรจะให้ให้หมดภายใน 3
เดือน
สำหรับวิธีการที่จะทราบว่าเรากำลังนำอีเอ็มลูกถังไหนไปใช้
ผู้เขียนจะใช้วิธีทำเป็นป้ายตัวเลขหมุนเวียนบ่งบอกถึงถังอีเอ็มขยายที่เปิดใช้อยู่ดังรูปข้างต้น![]() |
|
จุลินทรีย์ที่มีประสิทธิภาพในถังขยายเชื้อ
|
บันทึกประจำวันที่ 12 เมษายน พ.ศ. 2557 (2014)
| เวลา |
เหตุการณ์
|
|||
| 06:00 น. | ตื่นนอน ดื่มกาแฟ อ่านวารสารเกษตรกรรมธรรมชาติ และหนังสือเรื่อง "เหนือกว่า วอลสตรีท" หรือ One Up On Wall Steet. | |||
| 07:00 น. | ทำต้นฉบับบทความเรื่องใหม่ | |||
| 07:30 น. |
|
|||
| 09:30 น. | งานของกิจกรรมอาชีพ กสิกรรมธรรมชาติ บ้านแม่ทำ สีทา (3/2557):ผสมดินเพาะชำต้นไม้ | |||
| 11:00 น. | งานของกิจกรรมอาชีพ งานคอมพิวเตอร์ (15/2557):อ่านเอกสารเตรียมทำบทความเรื่องใหม่ | |||
| 12:45 น. |
|
|||
| 13:45 น. |
|
|||
| 16:00 น. | ไปดูการติดตั้งปั้มสูบน้ำที่บ้านสนธยา | |||
| 17:30 น. |
| |||
| 20:00 น. | เข้านอน |











